Puberteit

De middelbare schooltijd

De middelbare schooltijd wordt vooral besteed aan het mooi maken van je gebit. Zijn al je blijvende tanden al door? Of moet er misschien nog ruimte gemaakt worden om ze door te laten komen? Het zou in het uiterste geval kunnen dat er een tand getrokken moet worden daarvoor, maar liever verplaatst de orthodontist die tand zodat die ruimte vanzelf ontstaat.

Je kunt meteen doorgaan naar:

Beugels / orthodontie
Onzekerheid over jezelf
Eventueel kaakoperatie (osteotomie)
Corrigerende operatie
Afscheid van het schisisteam

 

TERUG NAAR DE TIJDLIJN

Beugels om je tanden recht te zetten

Orthodontie

Na je 12e krijgt bijna iedereen die een schisis heeft een vaste beugel met slotjes. Dat is een soort alleskunner en daarom wordt die slotjesbeugel tijdens heel veel beugelbehandelingen korter of langer gebruikt. Er worden slotjes op je tanden geplakt. Daaraan wordt een geheugendraad bevestigd. Die draad zorgt er samen met de slotjes voor dat er zachtjes aan de tanden wordt geduwd of getrokken. Daardoor gaan ze zich verplaatsen. Dat verplaatsen gaat langzaam. Regelmatig moet de draad worden gewisseld voor een nieuwe, die dan weer net iets harder kan trekken of duwen.

Ouders en kinderen over beugels.

Beugelwebsite

Er is een speciale beugelwebsite waar je alle informatie kunt vinden over beugels en beugelbehandeling.

NAAR BEUGEL.NL

De orthodontist kan bij de slotjes en de draad kiezen uit allerlei hulpmiddelen: elastiekjes, trekveren, duwveren enz.  Het is de bedoeling dat je uiteindelijk een mooi op elkaar sluitend gebit krijgt. De orthodontist noemt dat een ideale occlusie.

Bij de ideale occlusie staan je tanden recht boven elkaar, je kiezen passen als tandraderen in elkaar en je voortanden steken een klein beetje over de ondertanden heen.
Om dat zo goed mogelijk voor elkaar te krijgen is het soms ook nodig om slotjes op je ondertanden te plaatsen.
Als je een slotjesbeugel hebt moet je afhankelijk van de fase van de behandeling eens in de 5 tot 8 weken op controle komen bij de orthodontist.

Er kan veel met orthodontie

Als er tanden ontbreken door de schisis kunnen andere tanden worden opgeschoven om de opening op te vullen. Daarna zijn er verschillende mogelijkheden om deze tanden de juiste vorm te geven.

Dean vertelt over zijn behandeling door de orthodontist.

Na de kaaksluiting kan het zijn dat de hoektand niet goed doorkomt. Als de hoektand nog niet zichtbaar is plaatst de kaakchirurg een slotje met ketting op de tand, De orthodontist trekt hem dan langzaam naar beneden zodat hij op de goede plek komt.

Retentie

Door de beugelbehandeling verandert er veel in je mond. Veel tanden zijn verschoven en je kaak is misschien ook verschoven of verbreed. Het is natuurlijk de bedoeling dat alles op zijn plaats blijft zitten. Daarom wordt er na afloop van de behandeling een draad gelijmd achter je tanden om je voortanden op hun plek te houden. Ook is de bovenkaak vaak verbreed nadat deze smaller is geworden door onder andere littekenvorming. Daarom krijg je ook een bovenbeugel voor de nacht. Soms kan je ook een doorzichtige retainer krijgen (een kunststof hoesje) dat je over je tanden schuift.
Het is belangrijk dat je het dragen ervan zo lang mogelijk volhoudt, als je een mooi recht gebit wilt houden is levenslang dragen noodzakelijk.

In deze animatie is goed te zien hoe de retentiedraad achter je tanden wordt vastgezet.

Megan vertelt over haar retentiedraad achter de tanden.

NAAR BEUGEL.NL

Tandarts


De boventandboog is soms smaller bij een kind met een schisis. Met een beugel kan de bovenkaak vaak voldoende verbreed worden.
Het poetsen aan de achterkant van de tanden kan wat lastiger zijn. De kindertandarts geeft Yulan advies.

Onzekerheid

De middelbareschooltijd is ook een tijd waarin je je vaak onzeker voelt over jezelf. Zie ik er wel normaal uit? Ook pesten kan in die tijd weer voorkomen. Probeer erover te praten met leraren, ouders en anderen uit je klas.
De psycholoog, maatschappelijk werker of schisisconsulent in het schisisteam kan je ook helpen met tips en adviezen, of gewoon om je hart even te luchten.

Zij kijken terug naar hun onzekerheid

Deirdre, Niels en Quirijn zijn nu volwassen en vertellen over de onzekerheid die ze tijden hun puberteit voelden. Hoe zijn ze daaruit gekomen?

Corrigerende operaties

Tegen het einde van de behandeling als je 18 jaar bent is het mogelijk nog corrigerende operaties te doen. Deze operaties kunnen al informatief worden besproken op 15 jaar. Er wordt door het schisisteam met je overlegd waar je nog ontevreden over bent. Dat kan dan meestal in één operatie worden gecorrigeerd.

Een corrigerende kaakoperatie (osteotomie) wordt meestal apart uitgevoerd en is je eigen keus. Veel mensen vinden het niet nodig. Maar het kan eventueel wel zorgen voor een betere neusademhaling of een betere spierfunctie in je bovenlip.

Secundaire neuscorrectie

Als je een schisis in je kaak hebt is je neus vaak wat platter en hij zit soms ook wat scheef. Met een operatie kan dat verbeterd worden. Dat gebeurt pas als je schedel en kaken niet meer groeien.

 

Corrigerende kaakoperatie

Osteotomie

Het is mogelijk dat je bovenkaak door de schisis niet snel genoeg kon doorgroeien om de onderkaak bij te houden. Als je van opzij kijkt ziet je gezicht er platter uit dan zou moeten.
De kaakchirurg van het schisisteam kan dat in overleg met de orthodontist corrigeren met een operatie. Meestal wordt dan de bovenkaak iets naar voren verplaatst. Dat heet een Le Fort osteotomie. De chirurg maakt de bovenkaak aan twee kanten los en zet hem met metalen plaatjes en schroefjes iets naar voren weer vast op de goede plek. Zowel vóór als na de operatie heb je een slotjesbeugel nodig. Die slotjesbeugel blijft tijdens de operatie zitten.
Het is een grote operatie die meestal pas wordt gedaan als je kaak is uitgegroeid (na je 18e jaar).

Hoe gaat de corrigerende kaakoperatie in zijn werk.

Niels heeft toen hij 20 was zo’n corrigerende kaakoperatie gehad. Hij en zijn moeder kijken samen met het schisisteam en de kaakchirurg daarop terug.

Daan is 17 jaar. Hij wil graag nog een neuscorrectie. Tijdens zijn bezoek aan het schisisteam wordt hij geconfronteerd met een dilemma. Wat moet hij doen? Eerst ook een kaakoperatie?

Eten na de operatie

Na een osteotomie of een andere operatie aan je mond moet de wond genezen. Misschien wordt je kaak tijdelijk vastgezet zodat je mond niet ver genoeg open kan. Dan is het nodig om een tijdje vloeibaar en/of zacht voedsel te eten. Maar wat? Elke dag pap of yoghurt gaat op den duur vervelen? Het Radboud MC heeft een kookboekje gemaakt voor na je operatie. Meer dan 50 lekkere recepten voor als je mond of je kaak geopereerd is. Het heet Masterkoekies. Je kunt het hier downloaden.

Afscheid van het schisisteam

Als je ongeveer 22 jaar bent zijn zo ongeveer alle behandelingen klaar. Misschien wil je nog een corrigerende operatie, maar dat hoeft niet. Je komt nog één keer bij het schisisteam voor een laatste controle.